Tagarchief: Europa

De Regels & het Spel

imagesCAVH5RSQDe titel en het thema van het boek, De regels en het spel, werden ingegeven door een passage uit Eijsbouts’ in 2006 verschenen Een kleine filosofie van de bal :

‘De ideale spelvorm is (…) af, voltooid, zoals de afmetingen van een tennisbaan. Ruimte, plaats en strijdmiddel zelf zijn qua vorm niet meer inzet van spel. Ze zijn tegen verandering geborgd, zodat alle energie wordt geleid naar het actuele treffen. Dit onderscheidt een puur spel van wat je kunt noemen reële levensvormen met speelse trekken, als het recht of de politiek. In recht en politriek zijn steeds de regels zelf ook inzet van de strijd en kunnen zij veranderen als resultaat ervan…’

De regels en het spel: het is een thema dat bij uitstek aan juristen goed besteed is. Zij leverden het merendeel van de tweeënveertig bijdragen waarvan een groot aantal is toegespitst op het constitutionele en het Europese recht – en de combinatie daarvan. Maar ook voor auteurs uit andere vakgebieden – filosofie, literatuur en geschiedenis – bleek dit onderwerp een rijke bron van inspiratie.

Het Babylonische Europa. Opstellen over veeltaligheid

Europa beschikt niet over een lingua franca, één taal die door elke Europeaan gesproken en geschreven wordt. VeeltaligheDSC_0687id is een van de culturele schatten van Europa. Maar zij belemmert een werkelijk vrij verkeer van personen, goederen en diensten, een vlotte overdracht van technische vernieuwingen, een uniforme toepassing en interpretatie van Europese wetten en het behoorlijk functioneren van Europese instellingen.

De uitbreiding van de Europese Unie in 2004 vergrootte deze problemen alleen maar. Zal talenrijk Europa daarom in de eenentwintigste eeuw ten prooi vallen aan een Babylonische spraakverwarring zoals beschreven in het bijbelboek Genesis? Is het onvoltooide bouwwerk Europa mischien, als een tweede toren van Babel, bedoeld om tot in  de hemel te reiken, maar tot instorten gedoemd. Of moeten we de knoop eens en voor altijd doorhakken, de verscheidenheid laten varen en bewust kiezen voor die ene taal die het pleit nu al lijkt te winnen?

De belangstelling voor veeltaligheid en de vraagstukken die daarmee verbonden zijn , is van alle eeuwen. In Het Babylonische Europa wordt de veeltaligheid vanuit verschillende invaslhoeken (geschiedenis, politiek, recht, literatuur) benaderd.

De weerspannigheid van de feiten. Opstellen over Geschiedenis, politiek, recht en literatuur aangeboden aan W.H.Roobol

DSC_0685Wat is een feit? Het is iets dat is zoals het is, in weerwil van alle interpretaties; een toestand of gebeurtenis die zijn eigen ontologische autonomie oplegt aan de menselijke waarneming of waardering. Iets dat deel uitmaakt van die primaire empirische werkelijkheid die door Wittgenstein is beschreven als ‘alles was der Fall ist’.

Feiten ondergaan de krachten van de theorie of van de interpretatie. Zij zijn echter niet alleen de voegzame bouwstenen van onze kennis van de wereld maar ook de springstof waarmee die kennis kan worden opgeblazen. Feiten kunnen onze theorieën ondermijnen en onze verhalen ontkrachten. In dat vermogen, die ironische dubbelzinnigheid, schuilt hun weerspannigheid. Althans een deel daarvan, want de feiten leveren, als tijdsbreuk, als waterscheiding tussen toekomst en verleden, ook een constructieve bijdrage aan ons begrip van de werkelijkheid.

De opstellen in dit boek zijn opgedragen aan professor W.H.Roobol, een van de oprichters van de opleiding Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam. Ze zijn geschreven vanuit de verschillende disciplines die in dit vakgebied samenkomen – geschiedenis, literatuurwetenschap, recht en economie- en gaan allemaal, in meer abstracte of meer concrete zin, over het enkele historische feit, de gebeurtenis. Elk van die wetenschappen heeft haar eigen opvatting en hantering van historische feiten. Maar in al die diversiteit blijft het enkele feit weerspannig aanwezig.